Cursus Executieve functies bij kinderen en jeugdigen

Postacademische basiscursus over de theorie, diagnostiek en training van executieve functies
Executieve functies (EF) zijn onverminderd populair. Te pas en te onpas hoor je mensen zeggen: “Hij heeft een stoornis in het executief functioneren”. Maar als je doorvraagt, kunnen ze vaak niet goed uitleggen wat dan precies het probleem is.

In deze cursus gaan we in op de verschillende executieve functies zoals werkgeheugen, inhibitie en flexibiliteit. We starten bij de theorie en wetenschappelijk onderzoek. Wat weten we bijvoorbeeld over de ontwikkeling van executieve functies?
Daarnaast bespreken we ook hoe die executieve functies terug te zien zijn in gedrag van kinderen en jongeren (en onszelf) en hoe we bij dat gedrag kunnen aansluiten. Een belangrijke vraag die daarbij aan bod komt is: hoe begeleiden we kinderen en jongeren zo dat ze zich én competent voelen én dat ze hun executieve functies optimaal kunnen ontwikkelen?

Andere thema’s die we bespreken zijn onder andere het in kaart brengen van executieve functies, de mogelijkheden om EF te trainen, de rol van volgehouden aandacht, emotieregulatie en planningsvaardigheden. Ten slotte hebben we ook aandacht voor de relatie tussen executieve functies en classificaties als ADHD en dyslexie.

Lees het interview met Mariët van der Molen over Executieve functies: 
Executieve functies: de kapstok voor het oplossen van probleemgedrag

Kernpunten:

• Wat zijn executieve functies en waarom zijn ze belangrijk;
• Aandacht voor verbeter- en trainingsmogelijkheden van executieve functies;
• Leer aansluiten bij de executieve functies van kinderen en jongeren;
• Tweedaagse cursus mét uitgebreide e-learning.

Online webinar | Executieve functies bij kinderen en jongeren

• Introductie
• Werkgeheugen
• Inhibitie
• Flexibiliteit

Bijeenkomst 1 | Theoretische achtergrond en ontwikkeling van executieve functies en werkgeheugen
Na afloop van deze cursusdag

• Kun je aan de hand van diverse EF-modellen beschrijven wat executieve functies zijn;
• Kun je beschrijven wat de relevantie van EF is voor gedrag;
• Kun je de ontwikkeling van executieve functies (in het brein) beschrijven;
• Heb je inzicht in welke ontwikkelingen rondom EF er in de praktijk zijn;
• Kun je problemen met het werkgeheugen herkennen;
• Kun je problemen met het werkgeheugen in kaart brengen/analyseren;
• Kun je beschrijven welke interventiemogelijkheden er zijn rondom werkgeheugen, zowel op het kind als op zijn omgeving gericht.

Bijeenkomst 2 | Verdieping in de executieve functies, vervolg: inhibitie, flexibiliteit, emotie-regulatie en planningsvaardigheden
Na afloop van deze cursusdag

• Kun je de kernpunten uit de theorie en onderzoek over inhibitie en controle/shifting beschrijven;
• Kun je problemen met inhibitie en controle herkennen;
• Kun je problemen met inhibitie en controle in kaart brengen/analyseren;
• Heb je meer inzicht in hoe het is om een zwak inhibitievermogen te hebben;
• Kun je beschrijven welke interventiemogelijkheden er zijn voor o.a. inhibitie en controle, zowel op het kind als op zijn omgeving gericht;
• Heb je meer inzicht in de rol van planning en emotieregulatie bij EF;
• Heb je geoefend met het onderscheiden van verschillende EF;
• Heb je geoefend met executieve functies in praktijkcasussen: Met in kaart brengen wat er aan de hand is én wat er ermee kan doen.
• Hoe onderscheid je de verschillende EF?
• Oefenen met EF: Wat is er aan de hand? Wat kan je doen? Door middel van het bespreken van de ingeleverde casus opdrachten

Werkwijze
Deze cursus bestaat uit een zelfstandige (e-learning) voorbereiding, twee cursusdagen en een eindopdracht. Ter voorbereiding van elke cursusdag lees je literatuur en doorloop je een e-learning met onder andere een webinar.

Tijdens de klassikale dagen bouwen we voort op de kennis die vooraf is opgedaan. We verdiepen de theorie, maar we hebben vooral ook veel aandacht voor praktische oefeningen, gekoppeld aan jouw praktijk en casuïstiek. Aan deze opdrachten werken we individueel, in kleine groepjes of plenair. Uiteraard is er ook ruimte voor casuïstiek uit jouw eigen praktijk.

Per bijeenkomst moet je rekenen op 8-10 uur voorbereidingstijd vóór de cursusdag, voor het lezen van literatuur en het doorlopen van de e-learning.
De cursus wordt afgesloten met een eindopdracht. Hierbij maak je een interventie voor kind of jongere met problemen met het executief functioneren (of voor de ouders in de begeleiding of voor leerkrachten).

Literatuur
We laten je ruim voor de startdatum van de cursus via onze online leeromgeving weten over welke boeken je moet beschikken. Naast de aan te schaffen literatuur vind je in de online leeromgeving ook eventuele aanvullende artikelen, het cursusprogramma en voor elke bijeenkomst de voorbereidende opdrachten.

Voor wie is de cursus executieve functies bij kinderen en jeugdigen interessant? Voor zorg- of onderwijsprofessionals, met een universitaire- of hbo-vooropleiding, die graag over de meer (praktisch toepasbare) basiskennis van executieve functies willen beschikken.
We denken hierbij aan pedagogen, psychologen, psychiaters, maatschappelijk werkers en andere professionals die werken in de jeugdzorg, jeugd-GGZ, justitiële sector of onderwijs.

Deze cursus biedt je inzicht in de theorie van executieve functies en de implicaties voor de onderwijs- en zorgpraktijk.